محمد علي حزين لاهيجي

17

فتح السبل ( فارسى )

ترجمهء رساله موسوم به صحيفه در علم اسطرلاب از آثار شيخ بهائى با توضيحى بيشتر ترجمهء نوادر محمد بن ابى عمير ازدى و سيره و سرگذشت او تقسيم اسماء و معانى آن ترجمهء دعاى مشلول ترجمهء دعاء صباح تذكرة المعاصرين هم در اصفهان و هم در لكنهو به چاپ رسيده است . حزين در اين اثر كه به كوشش محمد باقر الفت چاپ شده است به اغلب اشعار معاصران خود انتقادات تندى دارد و از ميان انبوه شعرا فقط 100 تن را لايق ذكر دانسته است و تاريخ ولادت خود او مبدأ قرار گرفته است و در سال 1165 نه روزه تأليف شده است . با اينكه اين كتاب بارها چاپ شده است ، اما غلطهاى فاحش و غريب كتاب رفع نشده بود ، اخيرا خانم معصومه سالك با استفاده از دو نسخه متعلق به كتابخانه مركزى و مركز اسناد دانشگاه تهران ( شماره ميكروفيلم 3737 ) و نسخهء متعلق به موزهء ملى پاكستان به تصحيح و نشر مجدد آن پرداخته است . كتاب ياد شده داراى يك مقدمه در دو فرقه است ؛ فرقه نخست اختصاص به عالمان معاصر او دارد كه با نام صدر الدين سيد عليخان مدنى بن سيد نظام الدين احمد حسينى آغاز مىشود ، و حاوى بيست ترجمه و شرح حال است . فرقهء دوم اختصاص به شعراى معاصرش دارد كه با شرح حال ميرزا محمد طاهر قزوينى آغاز شده است . در اين بخش 71 شاعر معرفى شده است . ترجمهء دعاى جوشن صغير تفسير سورهء حشر التعريف في حصر انواع القسمة تاريخ حزين : محتوى اوضاع زمان حيات او يعنى اواخر صفويه ، فتنهء افغان ، سلطنت نادر شاه و احوال جمعى از بزرگان . چاپ سوم 1222 از انتشارات كتابفروشى تأييد